"Hu! hu! ha! Hu! hu! ha! Nasza zima zła! Szczypie w nosy, szczypie w uszy, Mroźnym śniegiem w oczy prószy, Wichrem w polu gna!" Maria Konopnicka

ZIMA

Pora spoczynku dla roślin i odpoczynku dla ogrodnika ale nie należy ulegać złudzniu że odgród zapadł w sen zimowy. Zimą goód nieśpi ale tylko drzemie i nie można go zostawić samemu sobie. Niebezpieczeństwa czychające na hodowalne rośliny to przemarzanie. W pogodny, słoneczny dzień i mroźną noc może dojść do oparzeń słoneczne oraz pęknięcia kory. W śnieżne zimy, na skutek zbyt obfitych opadów śniegu może dość do połamania gałęzi drzew i krzewów.

Prace niezbędne do wykonania:

Przede wszystkim należy zadbać o zabezpieczenie roślin przed zimnem i wiatrem. Najodpowieniejsza pora na te prace to koniec jesieni i początek zimy.
Odśnieżanie, strzepywanie nadmiaru śniegu z gałęzi; co prawda zaśnieżone gałęzie sosny lub innego iglaka wyglądają pięknie ale zbytnie obciążenie może doprowadzić do uszkodzeń a nawet złamań. W czasie odwilży warto sprawdzić i poprawić ochronę roślin oraz stan ogrodzenia by nie dochodziło do wizyt zwierząt, które uszkadzaja korę drzew obgryzając ją.
Bardziej pracowici ogrodnicy moga pobielić drzewa (oczywiście chodzi o drzewa owocowe a nie iglaki). 
Ci którzy nie lubią bezczynności mogą zająć się planowaniem prac w przyszłym sezonie (zajęcie dla maniaków ogrodnictwa). Można również zamontować karmniki dla ptaków i dokarmiać je w trudnych zimowych miesiącach - co jest bardzo pouczającym zajęciem jeśli posiada się małoletnie pociechy. W lutym można przeprowadzić cięcia pielęgnacyjne drzew i krzewów oraz wysiać niektóre nasiona np. szałwię, goździki, begonie (lobelii nie polecam - to raczej zajęcie dla zawodowców).

GRUDZIEŃ 

Jeśli spadnie śnieg, to najlepiej tak go odgarniać aby więcej było go pod krzewami i drzewami oraz w miejscach, gdzie zimują byliny. Gdy opady śniegu są mocne a śnieg mokry i ciężki to najlepiej strząsać go z gałęzi aby się nie połamały.
Jeżeli wcześniej nie zadbaliśmy o ochronę roślin przed mrozem to można to jeszcze zrobić w grudniu. Więcej na ten temat w artykule

Przygotowanie ogrodu do zimy.

W czasie odwilży można wykonać cięcia pielęgnacyjne drzew oraz podciąć dzikie odrosty drzew owocowych: jabłoni, grusz i śliw. W cieplejsze dni można rozrzucić kompost na grządkach i pozgrabieć resztki opadłych liści.
Pod koniec grudnia rozpoczyna się bielenie drzew owocowych. Zabieg ten ma na celu zapobieżenie pękaniu kory pod wpływem niskiej temperatury.
Grudzień jest najciemniejszym miesiącem w całym roku, słońce świeci tylko 8 godzin na dobę i jeśli śnieg nie spadnie to jest ogólnie dość ponuro. Na szczęście jest na to rada; światełka i inne ozdoby bożonarodzeniowe. Każdy szanujący się właściciel ogródka aranżuje przynajmniej jedną kompozycję świetlną. Najlepiej nadają się do tego oczywiście choinki - jodły, świerki a nawet sosny. Ciekawy efekt można również osiągnąć rozwieszając lampki na ogołoconych koronach drzew liściastych. Co bardziej ambitni ozdabiają lampkami całe szpalery drzew i balkony.
Przy planowaniu ogródka warto pomyśleć o jednym drzewku, które będzie rozświetlać ponure grudniowe i styczniowe wieczory i posadzić je w odpowiednio eksponowanym miejscu.
 

STYCZEŃ 

 Najlepszy dla roślin z naszej strefy klimatycznej jest mroźny styczeń, ponieważ są one nastawione na zimowy spoczynek. Niektóre rośliny potrzebują mrozu aby wykiełkować; np. pierwiosnki. Wysiać je należy do skrzynek, przycisnąć nasiona do podłoża aby nie wymyła ich woda i wystawić na zewnątrz. Jeśli wystąpią obfite opady śniegu należy regularnie usuwać śnieg z drzew i krzewów aby nie dopuścić do uszkodzeń spowodowanych nadmiernym obciążeniem. Z ziemi śniegu nie należy usuwać, gdyż chroni przed zimnem.
Styczeń to odpowiedni czas na przeprowadzenie zabiegu bielenia drzew, który zapobiega pękaniu kory na pniach. Przyczyną pękania kory jest silne nagrzewanie się pni w ciągu dnia (zwłaszcza w słoneczne dni) a następnie schładzanie w nocy. Tak gwałtowne zmiany temperatury powodują naprzemienne rozszerzanie i kurczenie się tkanki kory a w rezultacie tworzenie się podłużnych pęknięć. Bielenie pni wapnem powoduje, że w ciągu dnia słabiej się nagrzewają bowiem biały kolor odbija promienie słoneczne.
Co pewien czas należy sprawdzać stan zabezpieczenia roślin; sprawdzić osłony i okrycia ochraniające przed zimnem i szkodnikami. Jeżeli ziemia nie jest zmarznięta można rozrzucić resztki starego kompostu.
Pod koniec stycznia może zakwitnąć w ogrodzie ciemiernik biały - roślina alpejska, która nie boi się chłodu ani śniegu. Ciemiernik należy posadzić w miejscu zacisznym i niezbyt słonecznym w glebie bogatej w wapno, wilgotnej i gliniastej.
 

LUTY 

 W lutym dni stają się coraz dłuższe i przyroda zaczyna przygotowywać się powoli do wiosny. Jeśli występują opady śniegu to należy go podgarniać pod drzewa i krzewy a przy opadach intensywnych należy strząsać śnieg z gałęzi w celu zabezpieczenia przed złamaniem. Luty bywa czasem bardzo mroźny - taka pogodę najlepiej okryć rośliny włókniną czy tekturą.
Jeżeli pogoda pozwala to rozpoczynamy nawożenie gleby. Pod koniec lutego przeprowadza się cięcia pielęgnacyjne drzew i krzewów - wyciąć należy gałęzie uschnięte, połamane i dotknięte chorobą. Można wysiać do pojemników nasiona roślin jednorocznych o przedłużonym okresie wegetacji takich jak szałwia, lobelia, żeniszek, petunia - więcej w rozdziale

Rozmnażanie roślin.

Od końca lutego przyroda zaczyna się budzić i można już zacząć nawozić np. kompostem drzewa i krzewy a na trawniku rozsypać wapno - nawet wtedy gdy nie stopniał jeszcze śnieg. Po takim zabiegu trawa zacznie pięknie rosnąć. Pod koniec lutego zaczyna się wysiewać pod szkłem lub folią warzywa takie jak marchew, por czy rzodkiew.

"Liście, które jesienią spadają z drzew, chciałyby się wskazać jako przykład przemijania.Byłby to jednak zły przykład,ponieważ po kilku miesiącach drzewo wypuści nowe liście i nastanie wiosna,dokładnie taka jak była wcześniej". Peter Rosegger

JESIEŃ

 Pora zbiorów i kolorów. Powoli ustaje wegetacja większości roślin; przyroda zaczyna przygotowywać się do zimy. W październiku zaczynają opadać z drzew dojrzałe owoce - jeśli posiadamy dość duże drzewa dobrze owocujące - może być nawet problem z obfitością. W listopadzie, w ostatnich latach często można zaobserwować dość szybkie nadejście pogody typowej dla zimy; niskich temperatur i śniegu.

Prace niezbędne do wykonania:

We wrześniu przeprowadza się zbiór większości plonów: warzyw korzeniowych, kapusty, ziół i owoców (np. jabłek i gruszek). Jest to też dobra pora na zakładanie trawnika. W dalszym ciągu można sadzić rośliny cebulowe oraz drzewa i krzewy. Zbiera się również orzechy: laskowe można już we wrześniu a włoskie w październiku. W tym miesiący należy również wykopać begonie dalie i mieczyki. Z niektórych kwitnących roślin jednorocznych można zebrać nasiona na przyszły rok. Listopad to pora zabezpiecznia roślin przed mrozem; należy okopcować róże, przykryć ściółką (liścmi, gałązkami świerku) krzewy i byliny (np. lilie, jukki).

WRZESIEŃ

To najlepsza pora aby zadbać o wygląd naszego ogrodu na wiosnę; najpiękniejsze wiosenne kwiaty to rośliny cebulowe - przebiśniegi, krokusy, cebulice, narcyze, szafirki, hiacynty, szachownice no i oczywiście tulipany - i należy je sadzić właśnie teraz. Do posadzenia należy wybrać cebule duże, zdrowe i bez uszkodzeń mechanicznych. Muszą być w stanie spoczynku tzn. nie mieć wyrośniętych liści oraz korzeni. Przed posadzeniem można cebule moczyć w roztworze preparatu grzybobójczego. Cebule należy sadzić piętką do dołu na głębokości odpowiadającej trzykrotnej wysokości cebuli; mniejsze gęściej a większe rzadziej. Jeśli chodzi o czas sadzenia to należy najwcześniej posadzić te, które najwcześniej zakwitają wiosną tzn. przebiśniegi, krokusy i cebulice. Po posadzeniu można cebulki podlewać a po pierwszych przymrozkach okryć torfem, korą lub gałązkami drzew iglastych. Niektóre gatunki roślin cebulowych, takie jak cebulice, śnieżniki lub szafirki po paru latach rozrastają się i tworzą piękne kwitnące grupy. Inne takie jak tulipany lub lilie azjatyckie nie powinny rosnąć w tym samym miejscu dłużej niż 3 lata bo zbyt się zagęszczą i zdrobnieją.

PAŹDZIERNIK 

  W dalszym ciągu aż do końca miesiąca można sadzić rośliny cebulowe takie jak przebiśniegi, krokusy, cebulice, narcyze, szafirki, hiacynty, szachownice no i oczywiście tulipany. Efekty zobaczymy niestety dopiero wiosną. Do posadzenia należy wybrać cebule duże, zdrowe i bez uszkodzeń mechanicznych. Muszą być w stanie spoczynku tzn. nie mieć wyrośniętych liści oraz korzeni. Przed posadzeniem można cebule moczyć w roztworze preparatu grzybobójczego. Cebule należy sadzić piętką do dołu na głębokości odpowiadającej trzykrotnej wysokości cebuli; mniejsze gęściej a większe rzadziej. Jeśli chodzi o czas sadzenia to należy najwcześniej posadzić te, które najwcześniej zakwitają wiosną tzn. przebiśniegi, krokusy i cebulice. Po posadzeniu można cebulki podlewać a po pierwszych przymrozkach okryć torfem, korą lub gałązkami drzew iglastych.

W tym miesiącu można również po raz ostatni spulchnić i odchwaścić glebę na grządkach i klombach.

Jest to też dobry czas na sadzenie drzew i krzewów zrzucających liście na zimę np.drzew i krzewów owocowych. Do dołka, w którym chcemy umieścić sadzonkę warto wsypać trochę kompostu lub ziemi kupionej w sklepie ogrodniczym.

Październik to dobry czas na dzielenie i sadzenie bylin. Należy wykopać również bulwy kwiatów nie zimujących w gruncie takich jak dalie i begonie. Najlepiej to zrobić po pierwszych przymrozkach, gdy części naziemne tych roślin przemarzną i schować do pomieszczenia zabezpieczonego przed mrozem.

LISTOPAD 

Jeżeli listopad jest łagodny i gleba nie zamarzła, można jeszcze sadzić odporne na mróz drzewa i krzewy owocowe oraz ozdobne. Można sadzić również byliny ale przycinać je należy dopiero na wiosnę. Listopad to ostatnia pora aby wykopać cebulki kwiatowe roślin nie zimujących w gruncie np. mieczyków i kroksomii. Rośliny wrażliwe na mróz należy zabezpieczyć przed mrozem; lilie, jukki czy bambusy przykryć gałązkami świerkowymi lub słomą, róże okopcować.

Przygotowanie ogrodu do zimy

Należy pamiętać o regularnym usuwaniu opadłych liści; należy grabić zarówno trawniki jak i miejsca przygotowane pod grządki.

Można wykonać jeszcze ostatnie cięcia pielęgnacyjne. Pod koniec listopada należy przyciąć piękne i popularne pnącza - powojniki (za wyjątkiem tych, które kwitną na przełomie kwietnia i maja). Listopad to również ostatni termin na przekopanie gleby - przy okazji usuwając chwasty. Zabieg taki powoduje poprawienie struktury gleby oraz jej większe nawodnienie.

Rośliny z balkonów i tarasów przenosimy do chłodnych pomieszczeń; np. piwnicy lub ogrodu zimowego.

Na koniec należy zabezpieczyć sprzęt ogrodniczy.

‘’O, siądź na moim oknie, przecudowne lato, niech wtulę mocno głowę w twoje ciepłe pióra korzennej woni.’’ – Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

LATO

Pora w której w pełni można się cieszyć z posiadania choćby najmniejszego ogródka. Jeśli rosną w nim drzewa i krzewy jagodowe to pod koniec czerwca i w lipcu możemy cieszyć się pierwszymi plonami. Rozkwitają teraz kwiaty letnie, ale też niektóre krzewy. Na początek lata przypada najobfitsze kwitnienie róż, w czerwcu kwitną irysy, w lipcu zaczynają kwitnąć wilce, ostóżki, lędźwiany a póżniej pod koniec lipca i w sierpniu hortensje. Przez całe lato kwitną aksamitki, pelargonie, werbeny.

Prace niezbędne do wykonania:

 Na początku lata w czerwcu można rozmnażać wiele gatunków krzewów ozdobnych przez ukorzenienie wierzchołków pędów. wtym czsie można również rozmnażać byliny i wysiewac kwiaty dwuletnie takie jak bratki, stokrotki i malwy. W czasie upałów oraz suszy należy pamiętać o częstym podlewaniu roślin. Przycinaie pędów przekwitniętych kwiatów i usuwanie kwiatostanów przekwitających krzewów (nie jest to praca niezbędna, ale warto to robić nie tylko ze względów estetycznych; w niektórych przypadkach może spowodować powtórne kwitnienie (np.ostróżki). W sierpniu jest najlepsza pora na sadzenie roślin cebulowych takich jak tulipany, przebiśniegi, krokusy czy narcyze. Można też posadzić lilie, irysy i byliny wcześniej kwitnące. Jest to też dobra pora na sadzenie drzew i krzewów iglastych i roślin wiecznie zielonych

CZERWIEC 

 To pora wczesnego lata. Czerwiec jest z reguły miesiącem pogodnym a więc w przypadku bezdeszczowej pogody należy regularnie podlewać ogród. Dodatkowo należy nawozić rośliny i spulchniać glebę oraz regularnie pielić chwasty aby nie dopuścić do kwitnienia i wydawania nasion. Jeżeli zamiast trawnika mamy łąkę to na czerwiec przypada pierwsze koszenie. Trawnik należy kosić regularnie już od maja. Inne ważne prace na czerwiec to dzielenie i wysiew bylin, wykopywanie cebul tupilanów i narcyzy (przynajniej co 2 lata). Wykopane cebulki należy oczyścić i przechowywać w chłodnym miejscu aż do czasu sadzenia (czyli września/października). Należy również usuwać przekwitłe kwiatostany krzewów ozdobnych - np. lilaków. Zapewni to obfite kwitnięcie w przyszłym roku. W czerwcu wysiewa się kwiaty dwuletnie takie jak bratki, stokrotki, malwy czy laki oraz sporządza sadzonki pędowe drzew i krzewów liściastych zrucających liście. Jeśli w ogródku jest oczko wodne to do czerwca należy poczekać z sadzeniem roślin wodnych.

Kwiaty kwitnące w czerwcu: piwonie, irysy, goździki, dzwonki, ostróżki, maki, orliki, łubiny, liliowce, przymiotno.

Krzewy i drzewa kwitnące w czerwcu: kalina, róże, czarny bez, głogi, jaśminowce, wejgelia, żylistek, robinia.

LIPIEC

 Do najważniejszych prac w tym miesiącu należy pielęgnacja bylin oraz kwiatów jednorocznych polegajaca na podlewaniu, odchwaszczaniu, nawożeniu i usuwaniu przekwitłych kwiatów.

Na przełomie czerwca i lipca należy wykopać cebule narcyzów, haicyntów i szafirków. Cebule tulipanów można wykopywać co 2 lata. wykopane cebulki należy oczyścić i umieścić w przewiewnych pojemnikach w chłodnych pomieszczeniach - np. w piwnicy. Lipiec jest porą dzielenia i przesadzania kosaćców bródkowych oraz wysiewu takich bylin jak orliki, łubiny, goździki czy gipsówki.

W drugiej połowie lipca można sadzić młode sadzonki truskawki i poziomki.

Jeżeli zamiast trawnika zdecydowaliśmy się na łąkę kwietną to w lipcu należy wykonać drugie koszenie. Trawnik należy strzyc regularnie ale nie zapominając, że wyższa trawa bardziej zacienia glebę, która w mniejszym stopniu ulega wysuszeniu - więc nie należy trawy strzyc zbyt nisko i zbyt często.

Lipiec to tradycyjnie miesiąc urlopów - jeżeli wyjeżdżamy na dłużej warto przed wyjazdem mocniej podlać ogród lub zapewnić roślinom opiekę zaprzyjaźnionej (i znającej się za rzeczy) osoby.

Kwiaty kwitnące w lipcu : lilie, malwy, dzwonki, ostróżki, powoje, lawenda, przymiotno, mieczyki, liliowce, słoneczniki,lobelie, aksamitki, nagietki, rozchodniki, chabry, firletki, gipsówka.

Krzewy kwitnące w lipcu : róże, hortensje, pięciorniki. W lipcu i sierpniu bardzo efektownie wyglądają perukowce o puszystych różowych lub bordowych owocostanach i czerwonych liściach.

Pnączakwitnące w lipcu : clematisy, lędźwiany, fasola ozdobna, wilce.

Drzewa kwitnące w lipcu : oczywiście pachnąca i miododajna lipa !

SIERPIEŃ

 to pełnia lata; obficie kwitną kwiaty letnie, z których wiele nadaje się do tworzenia bukietów. W sierpinu z reguły dopisuje pogoda a więc w pełni można korzystać z uroków posiadania ogrodu ale też nie należy zpominać o ogrodzie przed wyjazem urlopowym. Sierpień to też miesiąc w którym każdy ogrodnik ma wiele zajęć. Należy w tym czasie regularnie podlewać i nawozić rośliny - zwłaszcza w czasie suszy i upałów. Dotyczy to również trawnika, który nie powinien być koszony zbyt nisko, by nie dopuścić do jego wysuszenia.

Jeśli zamiast trawnika założyliśmy łąkę kwiatową to można ją w tym miesiącu skosić. Zabiegi pielęgnacyjne na rabatach polegają na spulchnianiu ziemi oraz odchwaszczaniu i podlewaniu tych roślin, które tego potrzebują. Należy usuwać przekwitające kwiaty róż i bylin aby pobudzić je do dalszego kwitnięcia.

Przekwitłe pędy lawendy przyciąć. Jednoroczne kwiaty letnie mogą być raz zasilone, natomiast pod koniec sierpnia przestaje się nawozić byliny.

Inne prace, które przeprowadza się w sierpniu:

- rozłożenie pod drzewami warstwy kompostu o grubości od 1 do 2 cm. lub wysiew nawozów zielonych takich jak np. gryka, rzepak, wyka.

- wysadzić na stałe miejsce rośliny dwuletnie, 

- przyciąć żywopłoty liściaste,

- przeprowadzić po zebraniu owoców letnie cięcie krzewów jagodowych takich jak porzeczki, agrest, maliny czy jeżyny oraz drzew pestkowych takich jak morele, brzoskwinie czy śliwki, 

- sadzenie drzew i krzewów iglastych i wiecznie zielonych - II połowa miesiąca,

- wysadzić wcześnie kwitnące byliny oraz cebulki szachownicy cesarskiej, narcyzy, krokusów, przebiśniegów, bulw lilii białej, kosaćców bródkowych czy pustynnika - na przełomie sierpnia i września.

- pobieranie i ukorzenianie sadzonek krzewów wiecznie zielonych i innych np. berberysow czy szczodrzeńca

- zbiór nasion kwiatów jednorocznych i bylin.

Kwiatykwitnące w sierpniu : malwy, ostróżki, powoje, liliowce, czarnuszka damasceńska, lobelie, aksamitki, nagietki, rozchodniki, nasturcje, astry chińskie, dalie, begonie, cynie wytworne, kosmosy, lwie paszcze, dzielżany, floksy wiechowate, krwawniki, nachyłki, pysznogłówki, rudbekie. 

Krzewy kwitnące w sierpniu : róże, hortensje, budleja Davida. W lipcu i sierpniu bardzo efektownie wyglądają perukowce o puszystych różowych lub bordowych owocostanach i czerwonych liściach.

Pnącza kwitnące w sierpniu : clematisy, fasola ozdobna, wilce.

Drzewa kwitnące w sierpniu : sumak octowiec.

WIOSNA !!! tuż...tuż...

WIOSNA

To najpiękniejsza a zarazem i najpracowitsza pora roku dla każdego ogrodnika.

W tym czasie zakwitają drzewa owocowe, większość krzewów oraz roślin cebulowych.

W marcu zakwitają między innymi przebiśniegi, krokusy, prymulki, forsycje a jeśli pogoda dopisze to nawet dzikie odmiany tulipanów oraz szafirki.

Kwiecień to pora kwitnienia szachownic, żonkili i narcyzów, hiacyntów, magnolii.

W maju swój pełny rozkwit przeżywają tulipany oraz "królowe" tego miesiąca: azalie i rododendrony, kwitną też pięknie pachnące bzy i konwalie.

Prace niezbędne do wykonania:

Zgrabienie resztek po zimie z trawnika, nawożenie jeśli jest to konieczne, przekopanie grządek, wysiew letnich kwiatów, sadzenie i przycinanie drzew i krzewów owocowych(marzec).W kwietniu można sadzić krzewy kwitnące; np. róże oraz krzewy iglaste. W tym miesiącu rozmnaża się (np. poprzez podział starszych okazów) i sadzi byliny. Z kwiatów letnich wysiewa się w kwietniu nasturcje, słoneczniki, aksamitki, nagietki i fasolę ozdobną. W maju sadzi się w dalszym ciągu iglaki; jest to również chyba najlepszy okres na sadzenie różaneczników - szczególnie jeśli chodzi nam o konkretny kolor i odmianę. Najlepiej kupić krzew właśnie kwitnący - daje to gwarancję, że posadzony okaz prawdopodobnie zakwitnie w przyszłym roku i na pewno w kolorze jaki zaplanowaliśmy. Unikniemy w ten sposób przykrych niespodzianek. Po przekwitnięciu bzów należy ściąć ich kwiatostany, które szpecą roślinę i niepotrzebnie osłabiają. Z kwiatów letnich w maju wysiewamy nasturcje. Na wiosnę najlepiej również tępić chwasty zanim zaczną kwitnąć a potem się rozsiewać.

MARZEC 

 Rozpoczyna się nowy sezon. To dobra pora na sadzenie krzewów ozdobnych zrzucających liście (w tym róż) oraz krzewów owocowych takich jak maliny czy jeżyny. Z drzew można sadzić morele i brzoskwinie. Wczesną wiosną, po ustąpieniu mrozów należy zdjąć warstwę ochronną z miejsc obsadzonych roślinami cebulowymi.

W tym miesiącu należy wysadzić lilie oraz dzielić starsze rośliny. Można również zacząć sadzić byliny. Należy przeprowadzić zabiegi pielęgnacyjne takie jak; przycinanie krzewów ozdobnych i owocowych, prześwietlenie drzew pestkowych. Pod drzewami, krzewami i na grządkach warto rozłożyć kompost, przeprowadzić nawożenietrawnika - jeśli to konieczne. Z grządek usunąć warstwę ściółki, glebę spulchnić i przekopać z kompostem. Pod koniec miesiąca można wysiać wprost do gruntu kwiaty odporne na chłody takie jak nagietek, mak polny, chaber, maczek kalifornijski czy ślazówka. Należy przeflancować siewki kwiatów dwuletnich takich jak bratki, stokrotki, dzwonki i niezapominajki. Bardziej zapaleni ogrodnicy mogą wysiać do pojemników i trzymać w chłodnym pomieszczeniu kwiaty letnie np. nasturcje, tytoń ozdobny, aksamitki, szałwię czy astry letnie.

Rośliny kwitnące w marcu: przebiśniegi, sasanki, krokusy, pierwiosnki, żonkile, cebulice, tulipany botaniczne, forsycje.

KWIECIEŃ 

 To najwyższa pora aby zabrać się za wiosenne porządki. Przede wszystkim należy zagrabić i usunąć zanieczyszczenia na trawniku i grządkach oraz przeprowadzić nawożenie. Należy również, gdy się nieco ociepli, usunąć okrycia zimowe z krzewów oraz bardziej wrażliwych bylin i traw. Z krzewów róż usunąć kopce, okopać je oraz przyciąć usuwając jednocześnie uszkodzone i chore pędy. Cięcie należy przeprowadzić tak by najwyższe oko pędu było skierowane na zewnątrz. W kwietniu przeprowadza się również cięcia pielęgnacyjne i prześwietlające innych krzewów i drzew. Krzewy kwitnące wiosną należy ciąć zaraz po przekwitnięciu. Ten miesiąc to również odpowiednia pora na dzielenie i sadzenie bylin kwitnących latem i jesienią. Starsze, rozrośnięte kępy dzieli się na mniejsze i sadzi na nowo. Można już też wysiać prosto do gruntu bardziej wytrzymałe na chłody rośliny jednoroczne takie jak : nasturcje, kosmosy, ślazówki, nagietki, słoneczniki czy kocanki oraz zioła takie jak pietruszka, koper, kminek i kolendra.

Jeśli planujemy wysadzenie drzew lub krzewów owocowych należy to zrobić najpóźniej w II połowie kwietnia- wtedy są większe szanse, że dobrze się przyjmą. Pod koniec miesiąca należy posadzić cebule hiacyntów i krokusy.

Kwiaty kwitnące w kwietniu: krokusy, żonkile, pierwiosnki, narcyzy, hiacynty, cebulice, szachownice, tulipany.

Krzewy kwitnące w kwietniu: forsycja, pigwowiewc, złotolin, no i oczywiście na przełomie kwietnia i maja drzewa i krzewy owocowe a efekt jest taki, że jeśli nam warunki pozwalają warto posadzić parę egzemplarzy !

MAJ 

W maju przypadają tzw. "zimni ogrodnicy" (12-14 maja), po których w naszym klimacie nie powinny już występować przymrozki. Po tym czasie można już wysadzić do gruntu sadzonki roślin wrażliwych na chłody.

Po przekwitnięciu można prześwietlić krzewy kwitnące wiosną. Należy również usunąć zwiędłe kwiaty hiacyntów, narcyzy, żonkili, cebulic czy tulipanów zanim zawiążą się nasiona co osłabia cebulki.

Można jeszcze sadzić drzewa i krzewy oraz byliny, zwłaszcza jeśli były sprzedawane w pojemnikach. Maj to najlepsza pora na sadzenie iglaków oraz azalii i rododendronów.

W drugiej połowie tego miesiąca można wysadzić sadzonki kwiatów jednorocznych wrażliwych na chłody oraz najpopularniejsze rośliny balkonowe takie jak pelargonie, petunie czy surfinie. Można też wysiać do gruntu nasiona roślin szybko rosnących takich jak nagietki, chabry, powoje, czarnuszki czy maczki kalifornijskie. Można w ten sposób "załatać" dziury w rabatach powstałe po przekwitnięciu wczesno wiosennych roślin cebulawych. Wysadza się również bulwy dalii i cebulki mieczyków.

Maj to odpowiednia pora na zakładanie trawnika lub łąki kwietnej. W drugiej połowie maja, kiedy skończą się nocne przymrozki można wysiać bezpośrednio do gruntu nasiona niektórych warzyw: fasoli, groszku, rzodkiewki, dyni cukinii lub kabaczków. Nasiona przed wysiewem można moczyć przez kilka godzin w letniej wodzie. Najlepiej wysiewać warzywa partiami w odstępach czasowych około 10 dni - wtedy zapewnimy sobie ciągłość plonów. 

Kwiaty kwitnące w maju: tulipany, konwalie, barwinki, floksy szydlaste, bratki, niezapominajki, stokrotki, miesięcznice.

W maju kwitnie wiele krzewów ozdobnych takich jak migdałek, tamaryszek, żarnowiec, mahonia, szczodrzeniec czy bez lilak. No i oczywiście najbardziej efektowne rododendrony i azalie. W dalszym ciągu kwitną drzewa i krzewy owocowe.

Projektant ogrodów. Dlaczego warto go zatrudnić...

Gdy do pracowni projektowej wkracza klient aby oznajmić, iż chce aby zaprojektować mu ogród  rozpoczyna się kolejna wielka przygoda projektanta. Przygoda inna niżeli każda poprzednia tak samo jak inny jest każdy zaprojektowany przez niego ogród.   

Większość ludzi nie mających styczności z tą branżą w chwili gdy już spotykają osobę projektującą tereny zieleni jest przeświadczona jakże wspaniałym zajęciem i sposobem na życie jest bycie projektantem ogrodów...i jest to najprawdziwsza prawda ! Jednakże nie jest to jak mogłoby się wydawać praca wyłącznie  z roślinami, jest to etap końcowy tworzenia projektu polegający na wizycie w szkółkach z roślinami w celu wybrania tychże, które zostały zastosowane w planie projektu. Aby jednak do tego momentu dobrnąć projektant spędza niejednokrotnie, w zależności od złożoności projektu od kilku to kilkudziesięciu godzin tworząc wpierw koncepcję, a następnie na jej podstawie projekt właściwy przelewając na papier całą posiadaną wiedzę i umiejętności aby zrealizowany w przyszłości na podstawie owego projektu ogród, park, skwer bądź inna realizacja miała wyjątkowy i indywidualny charakter. 

Abyśmy więc przebywając w takim miejscu, czy to będzie ogród przydomowy, park, skwer osiedlowy mogli poczuć i powiedzieć, że posiada ono taki bądź inny charakter jego budowa musi opierać się na sensownych, przemyślanych  rozwiązaniach  technicznych, Zastosowane kompozycje roślinne, stworzone ciągi komunikacyjne, nadanie poszczególnym częściom projektowanego terenu ich przeznaczenia ( rekreacyjny, wypoczynkowy, reprezentacyjny) nie mogą opierać się na przypadkowości, lecz celowym ich usytuowaniu. Każde zastosowane w projekcie rozwiązanie musi mieć uzasadnienie względem innego, przykładem może być umiejscowienie roślin. Część tak zwanych roślin cienioznośnych jak sama nazwa wskazuje sadzona jest  w cieniu gdyż nie znoszą one silnego nasłonecznienia, inne zaś  aby w pełni mogły cieszyć nas swym pięknem potrzebują ziemi zasobnej w większą ilość pewnych substancji mineralnych, które to z kolei mogą przyczyniać się do pogorszenia kondycji jeszcze innych roślin. Tak więc każdy naniesiony przez projektanta na kalkę element czy też roślina musi być dobrze przemyślany, gdyż będzie on miał bezpośrednie oddziaływanie na inne zastosowania w projekcie podczas jego realizacji  w realu.

Podczas tworzenia projektu projektant kieruje się przede wszystkim możliwościami jakie daje teren przeznaczony pod inwestycję. Nie wszędzie i nie zawsze możliwe jest bowiem zastosowanie pewnych rozwiązań, przykładowo przepięknie zabarwiający się na czerwono Berberys Thunberga "Berberis Thunbergii" zasadzony w miejscu zacienionym o małym nasłonecznieniu niestety nie wybarwi się.  

Każdy projektant nim przystąpi do nanoszenia pomysłu na kalkę wpierw musi go obmyślić, i nieczęsto przydarza się tak komfortowa sytuacja gdy wodze fantazji mogą zostać uwolnione. Częściej pomysł projektu opiera się na dokładnym wywiadzie przeprowadzonym w otoczeniu osób, które będą przebywać w ogrodzie (jeżeli ma to być  posesja prywatna) czy też informacjach od inwestora w jaki sposób miejsce będzie później wykorzystywane w przypadku gdy ma to być inwestycja, z której korzystać będą powszechnie wszyscy( park, skwer, miejsca wypoczynkowe itp.). W obu sytuacjach projektant podczas rozplanowywania kieruje się wytycznymi jakie uzyskuje podczas rozmowy  aby w pełni sprostać oczekiwaniom jakie są mu stawiane. Nie oznacza to jednak, że jest on całkowicie pozbawiony swobody tworzenia. Oczywiście najbardziej komfortową sytuacją jest  gdy inwestor w pełni powierza tworzenie projektu projektantowi akceptując jego wszelkie pomysły, z drugiej strony sugestie jakie  może przekazać mogą być bardzo pomocne. Niezależnie od powyższego podczas projektowania inwencja twórcza projektanta jest równomiernie ważna z jego wiedzą i umiejętnościami co czyni go również artystą. Projekt, w który projektant nie zaangażuje swojej artystycznej duszy pozbawiony będzie indywidualnego klimatu, który przenikałby odwiedzających ogród . A przecież to właśnie ten aspekt decyduje o tym czy czujemy się dobrze w takim miejscu. Jeżeli miejsce, które "powstanie" w oparciu o projekt, podczas tworzenia którego projektant pozwolił poprowadzić się twórczym emocjom będzie odzwierciedlać te emocje pośród odwiedzających wówczas można mówić, że projektant odniósł sukces. Jeżeli natomiast projektant stworzy projekt opierając się jedynie na uzyskanych wytycznych stosując standardowe rozwiązania może uzyskać efekt zadowalający, ale różniący się tym ważnym elementem, który widoczny będzie dopiero po zbudowaniu takiego ogrodu...tą niewidzialną energią jaka przenika przebywających w nim gości. Efekt ten zatem możliwy jest do uzyskania, ale jedynie wówczas gdy projektant prócz przygotowania merytorycznego, które jest niezwykle istotne podczas tworzenia koncepcji aranżacji terenu, będzie również artystą. Dlatego warto korzystać z usług fachowców...

Ogrody wertykalne.Patrick Blanc

Ogrody wertykalne są niesamowite nie tylko dzięki swemu pięknu, lecz przede wszystkim dzięki pomysłowi na aranżację wydawałoby się miejsc do tego niemożliwych szczególnie roślinami. Ten sposób wykorzystania roślin spotykany jest zarówno w przydomowych ogrodach prywatnych, miejskich aglomeracjach gdzie niejednokrotnie pokrywają ogromne powierzchnie jak na przykład ten znajdujący się w Londynie niedaleko Tower of London, na fasadzie hotelu Mint. Rozciąga się on od drugiego do jedenastego piętra i jest jednym z najbardziej znanych. Coraz częściej żywe ściany "buduje" się również wewnątrz pomieszczeń, w biurowcach, restauracjach oraz luksusowych apartamentowcach. Ze względu na utrudnione warunki bytu roślin  w takich miejscach w celu utrzymania dobrej kondycji aranżacji roślinnej wykorzystuje się te rośliny, które dobrze radzą sobie z wegetacją w zamkniętych pomieszczeniach. Poprzez przeniesienie tak dużych ilości materiałów roślinnych z ich naturalnego środowiska do pomieszczeń mieszkalnych oraz użyteczności publicznych wykonany został ogromny przeskok w pojmowaniu znaczenia ogrodów i obcowania z naturą.
Na świecie coraz mocniej dominuje pojęcie ekologi i konieczności syntezy człowieka z naturą. Zdajemy sobie coraz większą świadomość z korzyści jakie daje poszanowanie natury. Dzięki tym nowoczesnym trendom rozumienia świata możliwe było zapoczątkowanie jakże przepięknej sztuki ogrodniczej i zespolenie jej z jakby się do niedawna wydawało odległą jej kuzynką sztuką aranżacji wnętrz. Architekci i dekoratorzy wnętrz coraz częściej wykorzystują w swych projektach możliwości jakie daje zastosowanie roślin.

Można by określić to zjawisko jako delikatnie postępująca przemiana mentalności społeczeństwa ukazując możliwości koegzystencji człowieka i roślin. Jednym z prekursorów tejże ideologii jest Patrick Blanc – francuski botanik, projektant; pomysłodawca i twórca ogrodów wertykalnych, którego nowatorskie podejście do projektowania zostało dostrzeżone przez redakcję magazynu "Time" i wyróżnione w plebiscycie "50 najlepszych innowacji 2009 roku". Zrealizowane projekty można oglądać m.in. w: Paryżu, Genewie, Madrycie, Melbourne, Berlinie, Delhi, a także Gdańsku (Galeria Przymorze). Pracuje we Francuskim Narodowym Instytucie Badań Naukowych, jest specjalistą od roślinności subtropikalnej.

Trejaże i pergole

TREJAŻE I PERGOLE

Są to często spotykane w ogrodach i niezwykle urokliwe formy architektury ogrodowej. Pełnią rolę nie tylko podpory dla roślin, ciennika czy osłony, ale także dekoracji samej w sobie.

Mogą stanowić samodzielne elementy lub tez występować w powiązaniu różnego typu budowlami występującymi w ogrodzie (ścianami, murkami ogrodowymi, schodami, piwniczkami, itd.). Korzystne jest sytuowanie pergoli i trejaży w pobliży zbiornikówwodnych. Bardzo ważne jest, aby nigdy nie ustawiać izolowanych konstrukcji na środku trawnika czy na rabacie, muszą mieć sobie właściwą funkcję i powinny nawiązywać do charakteru ogrodu.

Są to konstrukcje zazwyczaj lekkie budowane z drewna, metalu, kamienia lub ceramiki.

Trejaż jest to ścianka prześwitowa zbudowana z dwóch słupów z zawieszoną między nimi pionową lekką konstrukcją. Górna część bywa często pokryta układem poprzecznych elementów lub wykonana jest w inny dekoracyjny sposób. Tego typu elementy bardzo dobrze eksponują wartości dekoracyjne roślin pnących. Buduje się je zazwyczaj na brzegach dróg ogrodowych, jako osłonę ścian o małej wartości estetycznej, jako ściany przy siedziskach i ławkach lub jako zasłony widokowe.

Pergola nazywana jest często ciennikiem. Jest konstrukcją odpowiednio ustawionych słupów i wspartej na nich ażurowej poziomej konstrukcji tworzącej charakterystyczne sklepienie. Dach może być częściowo oparty na ścianach istniejących już budynków. W ten sposób uzyskuje się dodatkową przestrzeń do różnorakiego wykorzystania. Pergola może obejmować części trasy spacerowej, powierzchnię tarasu, może osłaniać miejsca zabaw i spotkań. Części dachu pokryć można płytami nieprzepuszczalnymi wtedy pergola będzie chroniła także przed deszczem.

ZAGADNIENIA KONSTRUKCYJNE

SŁUPY

Tworzą podstawowy element konstrukcji. Przenoszą obciążenia pionowe, ale też także poziome związane z naciskiem wiatru, śniegu, lodu i roślin, które nierzadko tworzą gęstą masę. Powinny być to elementy mocne, sztywne i solidnie osadzone w podłożu, aby uniknąć ich wypaczenia.

Słupy wykonuje się z różnych materiałów. Najczęściej spotykane są słupy murowane, z kamieni lub ceramiki, wylewane betonowe z odpowiednią konstrukcją zbrojeniową, metalowe i drewniane.

Słupy murowe

Wykonuje się je z różnego rodzaju kamieni naturalnych i sztucznych.

→ słupy z kamieni naturalnych

Trzeba pamiętać, aby były to kamienie o równych ściankach lub bloki cięte tak, aby do siebie pasowały. Ze względu na łatwość obróbki najczęściej stosowanymi materiałami są piaskowce i dolomity. Przy budowie słupów z kamienia należy kierować się zasadą odpowiedniego doboru kamieni pod względem wielkości, proporcji, barwy. Jako spoiwa używa się zaprawy cementowej. Można jej nadać różnych kolorów, odpowiednio przyciemniać i rozjaśniać poprzez dodawanie barwników. Także w celu dekoracyjnym stosuje się różne rodzaje spoin: wypukłe, wklęsłe i płaskie.

→ słupy z kamieni sztucznych

Do ich wykonania stosuje się zwykle cegłę klinkierową i wapienno-piaskową. Nie zaleca się używania cegieł zwykłych ze względu na dużą ich nasiąkliwość, małą wytrzymałość i pękanie podczas mrozów. Słupy o najwyższej wytrzymałości buduje się układając cegły parami na krzyż. Szerokość słupów z cegły klinkierowej może wynosić 22 lub 34 cm, a z cegły wapienno-piaskowej 25, 33 lub 38 cm. Do zaprawy używa się zaprawy cementowej, którą także i w tym wypadku można barwić. Zaletą takich słupów jest duża wytrzymałość, estetyka i łatwość utrzymania w czystości

Słupy betonowe

Ze względu na dużą wytrzymałość betonu mogą mieć małe przekroje. Do wzmocnienia konstrukcji stosuje się zbrojenia z prętów stalowych. Słupy betonowe mogą być prefabrykowane lub wykonywane na miejscu przez układanie mieszanki betonowej w deskowaniach.

Powierzchnia betonowa wymaga obróbki w celu nadania jej estetycznego wyglądu poprzez nałożenie cienkiej warstwy kruszywa, obróbkę mechaniczną, wyłożenie kamieniami naturalnymi lub płytami kamiennymi. Grubość okładzin wynosi ok. 3 – 4 cm.

Słupy drewniane

Najczęściej używanym materiałem są belki o różnym przekroju, okrąglaki lub deski połączone w taki sposób, aby uzyskać większą wytrzymałość. Ze względu na szybkość ulegania korozji drewno powinno być dobrze zaimpregnowane, odpowiednio pielęgnowane i konserwowane. Trzeba pamiętać, że elementów drewnianych nie można bezpośrednio osadzać w gruncie, ale w betonie za pomocą elementów metalowych w nim osadzonych.

Słupy metalowe

Zaletą elementów metalowych jest ich optyczna lekkość, misterność, a niekiedy sprawianie wrażenia koronkowej konstrukcji. Możliwe jest to dzięki dużej plastyczności materiału przy utrzymaniu właściwości fizycznych. Do budowy używa się najczęściej rur stalowych o średnicy 5 – 10 cm, ale także teowników, dwuteowników i odpowiednio połączonych prętów stalowych.

FUNDAMENTY

Każdy ze słupów powinien mieć odpowiedni fundament w celu utrzymania pozycji pionowej i stałej wysokości, aby właściwie pełnił funkcję podtrzymującą. Nie może on przechylać się, wciskać w grunt pod wpływem sił ciężkości.

Fundament wykonany z betonu, do którego użyto kruszywa z kamienia naturalnego powinien mieć głębokość 0,8 – 1,2 m. Przekrój fundamentów pod słupy murowane i betonowe powinien odpowiadać przekrojom słupów, zaś słupy metalowe i drewniane osadza się na fundamencie o przekroju 30 × 30 cm.

W przypadku gruntów spoistych potrzebne jest tylko formowanie górnej części fundamentu za pomocą desek, gdyż za deskowanie boczne mogą służyć ścianki wykopu. Pamiętać należy, że w przypadku słupów drewnianych należy w betonie osadzić kształtownik do umocowania słupa. W przypadku słupów metalowych fundament powinien wystawać nad powierzchnię w celu uniknięcia szybkiej korozji, a sam słup powinien być osadzony do połowy głębokości.

ELEMENTY POPRZECZNE I RODZAJE WIĄZAŃ

Na słupach pergoli i trejaży opiera się konstrukcje poziome o dużej sztywności, odporne na uginanie, odkształcenia trwałe i złamania. Pełnią one różne zadania plastyczne, są podpora dla roślin, ocieniają. Dobierając materiały należy wziąć pod uwagę duże siły na nie działające związane ze śniegiem, lodem, ciężarem roślin. Oprócz tego uwzględnić należy także cechy zewnętrzne materiałów, aby osiągnąć zamierzony efekt plastyczny, trwałość, łatwość pielęgnacji i konserwacji oraz możliwości łączenia z innymi materiałami.

Dobrany materiał czyli drewniane deski, belki, listwy muszą być sztywne. W przekroju powinny tworzyć prostokąty o proporcjach 1:3 do 1:5. W konstrukcji ustawia się je na krótszym boku. Należy tak je umocować, aby nie zmniejszyć ich trwałości i sztywności. W tym celu stosuje się połączenia na tzw. Zakład, którego długość powinna wynosić co najmniej cztery wysokości elementu. Ze względu na małą odporność na działanie wody należy łączenia i nacięcia ograniczać, albo w miarę możliwości umieszczać na spodniej stronie. Zapobiega to zbieraniu się wody w szczelinach i nasiąkaniu drewna. Istnieje wiele możliwości łączeń drewna, zwane są one wiązaniami ciesielskimi.

Łączenie elementów drewnianych ze słupami murowanymi lub betonowymi wymaga zastosowania elementów pośrednich, zwykle metalowych. Należy unikać bezpośredniego łączenia, opierania drewna o mury ze względu na utrzymywanie się zawilgocenia przyśpieszającego rozkład drewna. Sposób łączenia ze słupami metalowymi jest podobny, z tą różnicą, że elementy pośrednie należy przyspawać do słupa.

Poziome elementy pergoli mogą być również wykonane z elementów metalowych. Należy je wtedy odpowiednio zabezpieczyć przed korozją.

Trejaże i pergole można także budować z elementów gotowych polecanych przez producentów.

PRZYSTOSOWANIA DLA ROŚLIN PNĄCYCH

Trejaże i pergole służą bardzo często jako podpory dla roślin. Od rodzaju rośliny, jej szybkości wzrostu, masy pędów, rodzaju organów czepnych zależny jest typ i forma konstrukcji oraz materiały użyte do jej budowy.

Wyróżnić można sześć grup pnączy ze względu na ich zdolności chwytania podpór:

1. Pnącza prymitywne

Grupa ta nie posiada organów czepnych, na ich pędach czasem występują ciernie lub kolce. Charakterystyczne są dla nich wiotkie, długie, łukowato opadające na ziemię pędy, które można łatwo opierać i układać na podporach. Nie można ich jednak przeplatać ani przywiązywać. Przedstawicielami tej grupy są róże pnące.

2. Pnącza owijające podporę pędami

Górna część rośliny podczas wzrostu wykonuje ruchy okrężne, po napotkaniu podpory owija się wokół niej. Najlepsze dla tej grupy są podpory pionowe. Do grupy tej należą: Actinidia arguta, Actinidia kolomikta, Akebia quinata, Aristolochia durior, Polygonum, Campasis radicans, Lonicera, Schisandra chinensis, Solanum, Wisteria

3. Pnącza chwytające podpory wąsami czepnymi

Wąs na młodej części rośliny owija się wokół podpory, sąsiednich pędów i ogonków liściowych i zaczyna twardnieć. Najlepszymi podporami dla tej grupy są różnego rodzaju siatki. Do grupy tej należą: Ampelopsis, Parthenocissus, Vitis.

4. Pnącza przywierające do podpory przylgami umieszczonymi na końcu pędów

W młodym stadium przylgi wydzielają lepką substancję, która umożliwia przywarcie do podpory. Przytwierdzanie się jest utrudnione w miejscach silnie nasłonecznionych i wietrznych ze względu na szybkie wysychanie substancji lepkiej. Przedstawicielem jest Parthenocissus

5. Pnącza chwytające podpory przybyszowymi trzonkami czepnymi

W warunkach znacznej wilgotności w części wierzchołkowej młodych pędów wytwarzają się korzonki, oplatają podpory i zasychają. Najlepsza dla nich podporą są drzewa i cieniste ściany. Do przedstawicieli należą; Campsis radicans, Euonymus fortunei, hedera helix, Hydrangea petiolaris.

6. Pnącza owijające się wokół podpory ogonkami liściowymi

Najlepszymi dla nich podporami są siatki o dużych oczkach (10 cm), tak aby ogonki liściowe mogły bez przeszkód wykonywać ruchy. Charakterystyczne dla tej grupy są Clematis.